Βουρτσίζετε τα δόντια σας κάθε μέρα, χρησιμοποιείτε πού και πού οδοντικό νήμα και παρ’ όλα αυτά στο ραντεβού ελέγχου ακούτε τη φράση «έχετε πέτρα». Είναι πολύ συνηθισμένο φαινόμενο και συνήθως δεν σημαίνει ότι αμελήσατε τη φροντίδα σας. Ο καθαρισμός δοντιών είναι η αφαίρεση αυτών των επικαθίσεων που δεν φεύγουν με το βούρτσισμα, με επαγγελματικές μεθόδους, και παίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία της στοματικής υγείας.
Τι είναι όμως ακριβώς η πέτρα στα δόντια, γιατί σχηματίζεται και γιατί χρειάζεται τακτικός καθαρισμός; Σε αυτό το άρθρο θα εξηγήσουμε με απλά λόγια την επίδρασή της στην υγεία των ούλων, κάθε πότε συνήθως ενδείκνυται ο καθαρισμός και τι μπορείτε να προσέχετε στην καθημερινή φροντίδα.
Τι Είναι η Πέτρα στα Δόντια και Γιατί Σχηματίζεται;
Στο στόμα, το σάλιο, τα βακτήρια και τα υπολείμματα τροφής συναντιούνται διαρκώς. Αυτή η μαλακή στοιβάδα που συσσωρεύεται στην επιφάνεια των δοντιών ονομάζεται πλάκα. Αν η πλάκα δεν αφαιρείται με τακτικό βούρτσισμα και καθαρισμό των μεσοδιαστιμών, σκληραίνει με τον χρόνο και μετατρέπεται σε πέτρα. Η πέτρα είναι μια ασβεστοποιημένη στοιβάδα που προσκολλάται σταθερά στην επιφάνεια του δοντιού και δεν φεύγει με την οδοντόβουρτσα.
Στον σχηματισμό της μπορούν να παίξουν ρόλο αρκετοί παράγοντες:
- Συνήθειες στοματικής υγιεινής: Το ακανόνιστο ή ανεπαρκές βούρτσισμα διευκολύνει τη σκλήρυνση της πλάκας.
- Μη καθαρισμός των μεσοδιαστιμών: Στα σημεία που δεν φτάνει η οδοντόβουρτσα η συσσώρευση είναι συχνότερη.
- Σύσταση σάλιου και ατομική προδιάθεση: Σε ορισμένους ανθρώπους η πέτρα σχηματίζεται ευκολότερα.
- Κάπνισμα και ορισμένα φάρμακα: Μπορούν να επηρεάσουν το περιβάλλον του στόματος και να αυξήσουν τη συσσώρευση.
- Διάταξη δοντιών και επιφάνειες σφραγισμάτων: Σε ανώμαλες περιοχές ο καθαρισμός γίνεται δυσκολότερος.
Η πέτρα συνήθως συσσωρεύεται συχνότερα στην εσωτερική επιφάνεια των κάτω μπροστινών δοντιών και στην εξωτερική επιφάνεια των πάνω τραπεζιτών. Αυτό συμβαίνει γιατί στις περιοχές όπου εκβάλλουν οι σιελογόνοι αδένες η συσσώρευση γίνεται ευκολότερα.
Γιατί Πρέπει να Παίρνουμε Στα Σοβαρά την Πέτρα;
Αν και η πέτρα μπορεί να φαίνεται μόνο αισθητικό ζήτημα, η κύρια επίδρασή της αφορά την υγεία των ούλων. Η τραχιά επιφάνειά της διευκολύνει την προσκόλληση βακτηρίων και μπορεί να πυροδοτήσει φλεγμονώδη διαδικασία στην περιοχή μεταξύ ούλου και δοντιού. Αυτή η διαδικασία μπορεί αρχικά να εκδηλωθεί με αιμορραγία των ούλων και ευαισθησία.
Με τον χρόνο μπορεί να εμφανιστούν υποχώρηση των ούλων, εμβάθυνση των θυλάκων και επίδραση στους υποστηρικτικούς ιστούς. Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθεί κινητικότητα των δοντιών. Γι’ αυτό ο καθαρισμός δεν είναι σημαντικός μόνο για «πιο λευκά δόντια», αλλά και για την προστασία της υγείας των ούλων. Αν έχετε ενοχλήσεις στα ούλα, μπορεί να χρειαστεί να αξιολογηθούν οι επιλογές θεραπείας ούλων· η σωστή προσέγγιση καθορίζεται μετά την εξέταση.
Πώς Γίνεται ο Καθαρισμός Δοντιών;
Η διαδικασία πραγματοποιείται από οδοντίατρο ή από ειδικό που καθοδηγείται από οδοντίατρο. Στόχος είναι η αφαίρεση των σκληρυμένων επικαθίσεων και των υπολειμμάτων πλάκας από την επιφάνεια των δοντιών. Συνήθως εξελίσσεται σε μερικά βήματα:
- Αξιολόγηση: Εξετάζεται η κατάσταση των ούλων, το βάθος των θυλάκων και η έκταση της συσσώρευσης.
- Υπερηχητικός καθαρισμός: Με δονούμενες ακίδες η πέτρα αποκολλάται.
- Λεπτομερής καθαρισμός με χειροκίνητα εργαλεία: Καθαρίζονται τα υπολείμματα στην επιφάνεια και στις μεσοδιαστιμές.
- Στίλβωση: Η επιφάνεια εξομαλύνεται ώστε μια νέα συσσώρευση να προσκολλάται δυσκολότερα.
Κατά τη διάρκεια μπορεί να νιώσετε μια ήπια ευαισθησία· συνήθως είναι παροδική. Αν η φλεγμονή των ούλων είναι έντονη, μετά τον καθαρισμό μπορεί να εμφανιστεί αιμορραγία ή ευαισθησία για λίγες ημέρες. Αν οι ενοχλήσεις επιμένουν, είναι σημαντικό να ενημερώσετε τον οδοντίατρό σας.
Κάθε Πότε Πρέπει να Γίνεται;
Δεν υπάρχει μία μόνο απάντηση· η συχνότητα εξαρτάται από τη στοματική φροντίδα, την κατάσταση των ούλων και την τάση σχηματισμού πέτρας. Γενικά, μαζί με τους ελέγχους από τον οδοντίατρο, συχνά συνιστάται καθαρισμός κάθε 6 μήνες. Ωστόσο σε ορισμένους το διάστημα μπορεί να είναι μικρότερο και σε άλλους μεγαλύτερο.
Παράγοντες που Επηρεάζουν τη Συχνότητα
- Ιστορικό φλεγμονής ή υποχώρησης των ούλων
- Κάπνισμα
- Ατομική προδιάθεση στον σχηματισμό πέτρας
- Διαταραχές στη διάταξη των δοντιών και αποκαταστάσεις
- Συνήθειες καθημερινού βουρτσίσματος και καθαρισμού των μεσοδιαστιμών
- Ορισμένες συστηματικές παθήσεις και φαρμακευτική αγωγή
Για παράδειγμα, σε άτομα που υποβάλλονται σε θεραπεία ούλων ο οδοντίατρος μπορεί να προτείνει συχνότερους ελέγχους. Το εξατομικευμένο διάστημα καθορίζεται με βάση τα ευρήματα της εξέτασης.
Τι να Προσέχετε στην Καθημερινή Φροντίδα;
Ο επαγγελματικός καθαρισμός δεν αντικαθιστά την καθημερινή φροντίδα· τα δύο αλληλοσυμπληρώνονται. Όσα μπορείτε να κάνετε στο σπίτι μπορούν να βοηθήσουν στον περιορισμό του ρυθμού συσσώρευσης:
- Βουρτσίζετε δύο φορές την ημέρα με οδοντόκρεμα με φθόριο και μαλακή οδοντόβουρτσα.
- Καθαρίζετε τις μεσοδιαστιμές με οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βούρτσα.
- Αλλάζετε τακτικά την οδοντόβουρτσά σας· μια φθαρμένη βούρτσα δεν καθαρίζει αποτελεσματικά.
- Αποφεύγετε τη συχνή κατανάλωση γλυκών σνακ και μην ξεχνάτε να πίνετε νερό.
- Αν καπνίζετε, σκεφτείτε να το κόψετε· αυτό είναι σημαντικό τόσο για τα ούλα όσο και για τη γενική υγεία.
Όταν παρατηρήσετε αιμορραγία των ούλων, κακή αναπνοή ή πρήξιμο στα ούλα, συνιστάται να απευθυνθείτε σε οδοντίατρο αντί να περιμένετε. Αυτά τα σημάδια συχνά μπορούν να αντιμετωπιστούν έγκαιρα.
Τι να Προσέχετε Μετά τον Καθαρισμό;
Μετά τον καθαρισμό οι επιφάνειες των δοντιών μπορεί να είναι προσωρινά πιο ευαίσθητες. Τις πρώτες ημέρες ο περιορισμός πολύ ζεστών, πολύ κρύων και όξινων ροφημάτων μπορεί να προσφέρει ανακούφιση. Σε περιοχές με υποχώρηση των ούλων η ευαισθησία μπορεί να διαρκέσει μερικές ημέρες.
Ορισμένοι παρατηρούν μετά τον καθαρισμό ένα αίσθημα κενού ανάμεσα στα δόντια. Αυτό συνήθως οφείλεται στο ότι ανοίγουν περιοχές που προηγουμένως γέμιζε η πέτρα και με τον χρόνο συνηθίζεται. Αν υπάρχει φλεγμονή των ούλων, αναμένεται μείωση της αιμορραγίας κατά τη διαδικασία επούλωσης.
Αν έχετε συγκεκριμένες αισθητικές προσδοκίες, ο καθαρισμός από μόνος του μπορεί να μην αρκεί. Για ρυθμίσεις χρώματος και σχήματος μπορούν να αξιολογηθούν μετά την εξέταση οι επιλογές σύνθετης ρητίνης (bonding) ή, για πιο εκτεταμένες προσεγγίσεις, ο σχεδιασμός χαμόγελου.
Συχνές Ερωτήσεις
Ο καθαρισμός δοντιών βλάπτει το σμάλτο;
Ο καθαρισμός με σωστή τεχνική και κατάλληλο εξοπλισμό πραγματοποιείται χωρίς να βλάπτει το σμάλτο. Η ήπια ευαισθησία που νιώθετε κατά τη διάρκεια είναι συνήθως παροδική. Αν η ενόχληση επιμένει, συνιστάται να συμβουλευτείτε τον οδοντίατρό σας.
Ο καθαρισμός λευκαίνει τα δόντια;
Επειδή αφαιρεί τους λεκέδες και τις επικαθίσεις από την επιφάνεια, τα δόντια μπορεί να φαίνονται πιο καθαρά και πιο κοντά στο φυσικό τους χρώμα. Ωστόσο δεν πρόκειται για λεύκανση. Αν θέλετε να ανοίξετε το χρώμα των δοντιών, μπορείτε να συζητήσετε με τον οδοντίατρό σας τις επιλογές λεύκανσης.
Μπορώ να καθαρίσω την πέτρα στο σπίτι;
Επειδή η πέτρα είναι μια σκληρυμένη στοιβάδα, δεν συνιστάται να επιχειρήσετε να την αφαιρέσετε στο σπίτι με βούρτσα ή σκληρά εργαλεία. Τέτοιες ενέργειες μπορούν να βλάψουν τα ούλα και το σμάλτο. Ο καθαρισμός πρέπει να γίνεται από οδοντίατρο.
Γιατί τα δόντια είναι ευαίσθητα μετά τον καθαρισμό;
Όταν αφαιρείται η πέτρα, αποκαλύπτονται επιφάνειες που προηγουμένως ήταν καλυμμένες και αυτό μπορεί να προκαλέσει παροδική ευαισθησία. Συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες. Αν η ευαισθησία διαρκεί, καλό είναι να προγραμματίσετε ραντεβού ελέγχου.
Κλείστε το Ραντεβού Ελέγχου σας
Ο καθαρισμός δοντιών είναι τακτικό μέρος της προστασίας της υγείας του στόματος και των ούλων. Το πόσο συχνά γίνεται διαφέρει από άτομο σε άτομο και η σωστότερη απόφαση λαμβάνεται μετά την εξέταση. Στο ιατρείο μας στο Avcılar μπορούμε να αξιολογήσουμε την κατάσταση του στόματος και των ούλων σας και να προγραμματίσουμε μαζί το κατάλληλο διάστημα ελέγχου. Για να κλείσετε ραντεβού, επικοινωνήστε μαζί μας μέσω της σελίδας επικοινωνίας.
Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί διάγνωση ή προσωπική θεραπευτική συμβουλή. Αν έχετε ενοχλήσεις, συνιστούμε να κλείσετε ραντεβού για εξέταση.
Εικόνες: Photo by D Dental Office on Unsplash
