Το να βλέπετε αίμα στο σάλιο σας όταν βουρτσίζετε είναι κάτι που οι περισσότεροι έχουν συνηθίσει. «Θα βούρτσισα δυνατά», λέμε, και συνεχίζουμε. Όμως ένα υγιές ούλο δεν αιμορραγεί με το βούρτσισμα — όπως ακριβώς ένα υγιές δέρμα δεν αιμορραγεί στο άγγιγμα.
Η αιμορραγία είναι το πρώτο και συχνά το μόνο σημάδι ότι το ούλο έχει φλεγμονή. Τα καλά νέα: αν εντοπιστεί σε αυτό το στάδιο, η κατάσταση μπορεί σε μεγάλο βαθμό να αναστραφεί.
Η συχνότερη αιτία αιμορραγίας: η ουλίτιδα
Στο στόμα μας σχηματίζεται συνεχώς μικροβιακή πλάκα. Η πλάκα που δεν απομακρύνεται με το βούρτσισμα συσσωρεύεται στη γραμμή όπου το δόντι συναντά το ούλο και σκληραίνει, μετατρεπόμενη σε πέτρα. Η πέτρα δεν καθαρίζεται με βουρτσάκι και, καθώς η επιφάνειά της είναι τραχιά, διευκολύνει τη νέα συσσώρευση βακτηρίων.
Ο οργανισμός απαντά σε αυτή τη συσσώρευση με φλεγμονή. Το φλεγμαίνον ούλο κοκκινίζει, πρήζεται ελαφρά και τα τριχοειδή του γίνονται εύθραυστα. Γι’ αυτό αιμορραγεί με την παραμικρή επαφή.
Αυτό το στάδιο ονομάζεται ουλίτιδα, δηλαδή φλεγμονή που περιορίζεται στα ούλα. Το οστό δεν έχει ακόμη επηρεαστεί και, μετά τον καθαρισμό και τη σωστή φροντίδα, το ούλο μπορεί να επανέλθει στην προηγούμενη υγεία του.
Τι συμβαίνει αν παραμεληθεί;
Η φλεγμονή δεν μένει περιορισμένη στα ούλα. Με τον καιρό προχωρά στο οστό που περιβάλλει το δόντι και μετατρέπεται σε αυτό που ονομάζουμε περιοδοντίτιδα.
Η διαφορά εδώ είναι σημαντική: το οστό που χάνεται δεν επανέρχεται. Η θεραπεία μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη, αλλά δεν μπορεί να επαναφέρει το οστό που απορροφήθηκε. Καθώς η διαδικασία προχωρά, τα ούλα υποχωρούν και τα δόντια γίνονται πρώτα ευαίσθητα και μετά αρχίζουν να κινούνται.
Στους ενήλικες, σημαντικό μέρος των απωλειών δοντιών δεν οφείλεται στην τερηδόνα αλλά σε αυτή τη διαδικασία. Επιπλέον, εξελίσσεται σχεδόν χωρίς καθόλου πόνο — γι’ αυτό οι ασθενείς συνήθως το αντιλαμβάνονται αργά.
Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν την αιμορραγία
Η μικροβιακή πλάκα είναι η κύρια αιτία, ωστόσο ορισμένες καταστάσεις επιδεινώνουν την εικόνα:
Λανθασμένο βούρτσισμα. Η σκληρή οδοντόβουρτσα και η οριζόντια κίνηση τριψίματος φθείρουν το ούλο. Το να μη βουρτσίζετε μια περιοχή από φόβο για την αιμορραγία, πάλι, συσσωρεύει πλάκα και μεγαλώνει το πρόβλημα.
Κάπνισμα. Η νικοτίνη συστέλλει τα αγγεία και έτσι καταστέλλει την αιμορραγία. Σε έναν καπνιστή η νόσος των ούλων μπορεί να προχωρά χωρίς ορατή αιμορραγία· η νόσος επιδεινώνεται σιωπηλά.
Ορμονικές μεταβολές. Στην εγκυμοσύνη, την εφηβεία και την έμμηνο ρύση τα ούλα γίνονται πιο ευαίσθητα στη φλεγμονή. Η αιμορραγία στην εγκυμοσύνη είναι συχνή και η φροντίδα πρέπει να είναι ακόμη πιο σχολαστική αυτή την περίοδο.
Διαβήτης. Όταν δεν ελέγχεται το σάκχαρο, η νόσος των ούλων και προχωρά ταχύτερα και ανταποκρίνεται πιο αργά στη θεραπεία. Η σχέση είναι αμφίδρομη: και η ουλίτιδα δυσκολεύει τον έλεγχο του σακχάρου.
Ορισμένα φάρμακα. Τα αντιπηκτικά κάνουν την αιμορραγία πιο έντονη· κάποια φάρμακα για την πίεση και την επιληψία μπορούν να προκαλέσουν υπερπλασία των ούλων. Γι’ αυτό έχει σημασία να ενημερώνετε την οδοντίατρό σας για τα φάρμακα που παίρνετε.
Έλλειψη βιταμίνης C. Σπάνια σήμερα, αλλά σε μη ισορροπημένη διατροφή μπορεί να συμβάλει στην αιμορραγία των ούλων.
Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι;
Αυτά δεν αντικαθιστούν τη θεραπεία· αν η αιτία της φλεγμονής είναι η πέτρα, τίποτα από όσα κάνετε στο σπίτι δεν μπορεί να την αφαιρέσει. Μειώνουν όμως τη συσσώρευση πλάκας και επιβραδύνουν την εξέλιξη.
Συνεχίστε να βουρτσίζετε την περιοχή που αιμορραγεί. Το συχνότερο λάθος είναι να μην αγγίζετε μια περιοχή επειδή αιμορραγεί. Όσο αυξάνεται η πλάκα, τόσο αυξάνεται και η φλεγμονή. Βουρτσίζετε με μαλακή οδοντόβουρτσα, απαλά αλλά τακτικά.
Χρησιμοποιήστε μαλακή οδοντόβουρτσα, με τη σωστή κίνηση. Τοποθετήστε την οδοντόβουρτσα υπό γωνία 45 μοιρών προς το ούλο και καθαρίστε με μικρές κυκλικές κινήσεις. Το οριζόντιο τρίψιμο κάνει το ούλο να υποχωρεί.
Μην παραμελείτε τον μεσοδόντιο καθαρισμό. Η οδοντόβουρτσα φτάνει περίπου στα δύο τρίτα των επιφανειών. Το υπόλοιπο — οι επιφάνειες όπου τα δόντια εφάπτονται μεταξύ τους — απαιτεί οδοντικό νήμα ή μεσοδόντιο βουρτσάκι. Η νόσος των ούλων συνήθως ξεκινά ακριβώς από εκεί.
Σκεφτείτε τη διακοπή του καπνίσματος. Η επίδραση στην υγεία των ούλων φαίνεται γρήγορα.
Τα περισσότερα στοματικά διαλύματα καταστέλλουν προσωρινά το σύμπτωμα χωρίς να αίρουν την αιτία. Για μακροχρόνια χρήση συμβουλευτείτε την οδοντίατρό σας.
